Bestaat dyslexie eigenlijk wel?

2-jorgen-raymann-dyslexie-tekstAlle media buitelden donderdag 9 februari jl. weer over elkaar heen als reactie op een artikel in het Algemeen Dagblad waarin hoogleraar Anna Bosman van de Radboud Universiteit in Nijmegen zich afvroeg of dyslexie wel bestaat. Zij poneert de stelling dat dyslexie vooral het gevolg is van slecht onderwijs. Op het moment dat je dyslexie afdoet als het gevolg van 'slecht onderwijs' wordt gesuggereerd dat het huidige onderwijs in staat zou moeten zijn om dyslectische leerlingen met nog meer stampwerk wel te helpen. Dat is meteen al de eerste misvatting in het artikel van donderdag. 

Wat is dyslexie eigenlijk?

Dyslexie betekent onder andere dat de taal moeilijk geautomatiseerd wordt. Dat wat de ene dag wordt geleerd (én erin wordt gestampt), is de volgende dag alweer vergeten. Of zoals een moeder ons vertelde: "Mijn dochter van 9 jaar oud is dyslectisch. Als zij op school aan het einde van de week een dictee overhoring heeft, oefen ik dagelijks met haar. We oefenen alle woordjes en schrijven deze steeds weer op. De volgende dag op het dictee haalt ze toch weer een onvoldoende. De woorden lijken weer als nieuw, bijvoorbeeld het woord 'sprankelen'. Vervolgens komt datzelfde woord twee dagen later opnieuw naar voren in ons gesprek en geeft ze mij een hele inhoudelijke uiteenzetting over dat woord."

Dyslectische kinderen op school

Al die onvoldoendes halen is heel frustrerend voor dyslectische kinderen en nog meer oefenen maakt die frustratie en de daarbij komende stress alleen maar groter. Dyslectici hebben een andere leer- en denkstijl, zij denken veel meer via de rechter hersenhelft en veel meer op een beeldende manier. Dat is in het gegeven voorbeeld ook duidelijk te zien. De dochter weet precies wat het woord sprankelen betekent en wanneer je dat woord kunt gebruiken, maar het woord spellen is moeilijk. Wanneer je het onderwijs echt anders zou gaan organiseren en zou aansluiten op de verschillende leerstijlen van alle kinderen, dan zul je zien dat het aantal kinderen dat al op de basisschool last heeft van zijn dyslexie sterk zal verminderen. 

Stampen veroorzaakt faalangst!

stampen-stamppotHet huidige devies van 'nog meer van hetzelfde doen', levert vooral op dat deze kinderen op latere leeftijd nog steeds langzame lezers zijn en hun het zweet uitbreekt als ze op het werk weer een email of rapport moeten schrijven. Er bestaan geen statistische cijfers over, maar binnen ons klantenbestand is te zien dat zeker 10% van de volwassen dyslectici thuis op de bank met een burnout beland of wordt ontslagen vanwege dyslexie. De oorzaak daarvan ligt altijd in een of andere vorm van faalangst die is ontstaan door het genoten taalonderwijs dat niet aansluit op de leerstijl van het dyslectische kind. Sterker nog, de hersenen van dyslectici zijn zo georganiseerd dat, wanneer zij onder stress staan, de taal als eerste uitvalt! Wij durven te zeggen dat 50% tot 75% van de huidige dyslexiesymptomen die volwassenen ervaren door te hoge stress en spanning ontstaan en niet door de dyslexie zelf. Het nog meer oefenen (terwijl het nu al zo moeilijk gaat) stimuleert het dyslectische kind vooral in het ontwikkelen van negatieve overtuigingen over zichzelf: "ik ben dom ", "ik kan het niet " of "ik doe niet genoeg mijn best en het ligt dus aan mij". Overtuigingen die op latere leeftijd mee blijven spelen en het zelfbeeld negatief blijven beïnvloeden. Zolang de wetenschap voorbij blijft gaan aan die andere leer- en denkstijl van dyslectici, er geen oog is voor de faalangst die dyslectische kinderen vaak al op jonge leeftijd ontwikkelen en de vooroordelen over dyslexie daardoor blijven bestaan, hebben wij als dyslexiecoaches nog heel lang werk. Hartelijk dank daarvoor! We hebben ondertussen wel medelijden met de dyslectische kinderen die hun tijd en hun talenten moeten verspillen met nog meer stampwerk.

Conclusie:

En ja, het is een goede vraag: bestaat dyslexie eigenlijk wel? Volgens ons is het in ieder geval geen stoornis, maar dat maakt de problemen van dyslectici er niet minder om.

« terug naar overzicht